Somatisch en therapeutisch lichaamswerk

Wat betekent somatisch en therapeutisch lichaamswerk?

Somatisch lichaamswerk (of lichaamsgerichte therapie) combineert het lichamelijke (“soma”) met het psychische (“psyche”) om ervaringen, emoties en spanningen te verwerken die zich in het lichaam hebben vastgezet. In tegenstelling tot puur gesprekstherapie, vraagt somatisch werk om aandacht voor lichamelijke sensaties, interoceptie (gevoel van binnenuit), het autonome zenuwstelsel en het zelfherstellend vermogen van het lichaam.

Therapeutisch lichaamswerk richt zich vaak op diepe spanning, trauma, stress of psychosomatische klachten. Het helpt mensen te reguleren, spanningen los te laten en weer in contact te komen met wat hun lichaam vanbinnen probeert te vertellen.

Belangrijke principes zijn:

• Lichaamsbewustzijn (voelen in plaats van alleen denken)

• Veilige regulatie van het zenuwstelsel

• Langzaam ontladen van opgeslagen spanning

• Herstel van balans via aanraking, beweging of adem

• Integratie van emotionele en fysieke lagen

Waarom mensen voor somatisch therapeutisch lichaamswerk kiezen

• Trauma en stress: In een cultuur die steeds bewuster wordt van mentale gezondheid, is er veel vraag naar therapieën die verder gaan dan praattherapie.

• Lichamelijke klachten zonder duidelijke medische oorzaak: Psychosomatische klachten (zoals chronische spanning, onverklaarde pijn) kunnen baat hebben bij somatisch werk.

• Burn-out & overbelasting: Mensen zoeken manieren om hun zenuwstelsel te kalmeren en langdurige stress los te laten.

• Herstel en veerkracht: Door in het lichaam te werken ontstaat een stevige basis voor emotioneel herstel en zelfregulatie.

• Holistische benadering: Lichaamsgerichte therapieën spreken mensen aan die niet alleen hun “gedachten” maar ook hun fysieke en energetische ervaring willen helen.

Wanneer is somatisch‑therapeutisch lichaamswerk geschikt?

Deze therapievormen kunnen heel krachtig zijn, maar passen niet in elke situatie. Ze zijn vooral geschikt als:

• je merkt dat emoties of trauma “vastzitten” in je lichaam

• je chronische stress, burn-out of psychosomatische klachten hebt

• je moeite hebt om in je hoofd te blijven en je nood hebt aan 'grounding'

• je al andere therapieën geprobeerd hebt en zoekt naar iets meer 'belichamends'

• je wil werken aan je veerkracht, regulatie en zelfherstel

Meest voorkomende Somatisch-Therapeutische Werkvormen

Op basis van praktijken en lichaamsgerichte therapie-aanbieders in Vlaanderen komen de volgende vormen vaak terug:

Somatic Experiencing (SE)

• is zeer populair in traumatherapie. Het is een methode ontwikkeld door Peter Levine die focust op hoe trauma in het lichaam “vastzit” en via milde, veilige sensatiegerichte sessies kan worden losgelaten.

• richt zich op het reguleren van het autonome zenuwstelsel (bijv. hyperarousal, bevriezing) en op het ontwikkelen van “fysieke hulpbronnen” om veerkracht op te bouwen.

Fasciatherapie

• Deze lichaamsgerichte therapie combineert manuele behandeling van bindweefsel (fascia) met langzame bewegingsoefeningen om het stresssysteem te kalmeren.

• wordt ingezet bij psychosomatische klachten zoals burn-out, vermoeidheid, angst, chronische spanning, en stressgerelateerde aandoeningen.

Cranio‑sacraal therapie

• Deze therapie werkt met heel zachte aanraking op de schedel (“cranium”), de wervelkolom en het heiligbeen (“sacrum”) om spanning in het cranio-sacrale systeem los te laten.

• Doel: diepe ontspanning, verminderen van stress, ondersteunen van het zelfherstellend vermogen en het losmaken van emotionele blokkades.

Energetisch Lichaamswerk / Bodywork

• Sommige therapeuten in Vlaanderen combineren somatisch werk met energetisch werk of “healing”: bijvoorbeeld bodyworkers die trauma combineren met energetische benaderingen.

• Deze benadering richt zich niet alleen op fysieke spanningen, maar ook op de levensenergie, blokkades en een diepere verbinding met jezelf.